Diş eti tedavisi; diş etlerinde kanama, şişlik, iltihap, çekilme veya periodontal doku kaybı gibi sorunların nedenine göre planlanır. Tedavide profesyonel diş taşı temizliği, periodontal bakım, kök yüzeyi temizliği ve gerekli durumlarda cerrahi yöntemler uygulanabilir.
Tedavinin amacı yalnızca mevcut şikâyetleri azaltmak değil, diş eti hastalığının ilerlemesini kontrol altına almak ve dişi destekleyen dokuları korumaktır. Uygulanacak yöntem; hastalığın türüne, seviyesine ve diş eti ile kemik dokularının durumuna göre belirlenir.
Diş eti tedavisi, diş eti hastalığının türüne ve ilerleme seviyesine göre planlanır. İlk aşamada diş taşı ve plak birikiminin uzaklaştırılması, ağız hijyeninin düzenlenmesi ve diş eti dokularının değerlendirilmesi yapılır; gerekli durumlarda daha ileri periodontal işlemler uygulanabilir.

Tedavinin kapsamı yalnızca diş eti yüzeyindeki belirtilere göre belirlenmez. Diş eti ceplerinin derinliği, kemik desteği, kök yüzeyleri ve varsa diş eti çekilmesi gibi faktörler birlikte değerlendirilir.
Diş eti hastalıklarının genel türleri ve belirtileri için diş eti hastalıkları sayfası incelenebilir.
Tekrarlayan diş eti kanaması, şişlik, iltihap, çekilme, apse ve periodontal doku kaybı gibi durumlarda profesyonel değerlendirme ve tedavi gerekebilir. Özellikle belirtiler uzun sürüyorsa veya sık tekrarlıyorsa yalnızca evde bakım yeterli olmayabilir.
Tedavi gerektirebilecek başlıca durumlar şunlardır:
Özellikle diş eti iltihabı, tedavi edilmeden ilerlediğinde daha derin periodontal dokuları etkileyebilir.
Diş eti tedavisinde kullanılan yöntemler, hastalığın seviyesine göre değişir. Başlangıç düzeyindeki vakalarda profesyonel temizlik ve ağız hijyeninin düzenlenmesi yeterli olabilirken, ileri vakalarda kök yüzeyi temizliği, periodontal cerrahi veya yumuşak doku uygulamaları değerlendirilebilir.
Uygulanabilecek yöntemler arasında şunlar yer alabilir:
Her yöntemin her hastaya uygulanması gerekmez. Tedavi planı klinik muayene sonrasında kişiye özel olarak belirlenir.
Diş eti temizliği, diş ve diş eti hattında biriken plak ile diş taşlarının profesyonel olarak uzaklaştırılması işlemidir. Periodontal hastalık bulunan vakalarda temizlik, diş eti altındaki kök yüzeylerini ve periodontal cepleri de kapsayabilir.
Standart diş taşı temizliği ile ileri periodontal temizlik aynı işlem değildir. Diş eti cepleri derinse veya kök yüzeylerinde birikim bulunuyorsa daha ayrıntılı periodontal bakım gerekebilir.
İşlem sonrasında geçici hassasiyet veya diş eti seviyesinde daha belirgin bir görünüm oluşabilir. Bu durum çoğu zaman önceden mevcut olan doku seviyesinin ortaya çıkmasıyla ilişkilidir.
İleri diş eti hastalıklarında tedavi, diş eti ceplerinin derinliği, kemik kaybı, dişlerin hareketliliği ve enfeksiyonun yaygınlığı dikkate alınarak planlanır. Amaç, hastalığın ilerlemesini kontrol altına almak ve mümkün olduğunca dişi destekleyen dokuları korumaktır.
Başlangıçta enfeksiyon ve plak kontrolü sağlandıktan sonra gerekli durumlarda cerrahi periodontal işlemler değerlendirilebilir. Kemik ve yumuşak doku kaybının bulunduğu vakalarda tedavi planı daha kapsamlı olabilir.
Diş eti çekilmesi belirginse ilgili tedavi seçenekleri için diş eti çekilmesi tedavisi içeriği incelenebilir.
Diş eti tedavisi tamamen evde yapılamaz. Düzenli fırçalama, diş arası temizliği ve uygun ağız bakım ürünleri diş eti sağlığını destekleyebilir; ancak diş taşı, periodontal cep, apse veya ileri diş eti hastalıkları profesyonel tedavi gerektirir.
Evde bakım özellikle tedavi sonrasında hastalığın tekrarını önlemeye yardımcı olur. Ancak kanama, şişlik veya ağrı uzun sürüyorsa yalnızca gargara veya bitkisel yöntemlerle tedaviyi geciktirmek uygun değildir.
Diş eti tedavisinin süresi, hastalığın seviyesine ve uygulanacak yönteme göre değişir. Basit periodontal bakım tek veya birkaç seansta tamamlanabilirken, ileri periodontal hastalıklarda tedavi daha uzun sürebilir ve farklı aşamalar halinde planlanabilir.
Diş eti dokularının tedaviye verdiği yanıt da süreyi etkiler. İlk uygulamalardan sonra kontrol muayeneleri yapılarak iltihap, cep derinliği ve doku iyileşmesi yeniden değerlendirilir.
Diş eti tedavisinde hissedilen rahatsızlık, işlemin türüne ve hastalığın seviyesine göre değişebilir. Derin temizlik veya cerrahi uygulamalar gerektiğinde işlem sırasında lokal anestezi kullanılabilir ve tedavi sonrasında kısa süreli hassasiyet görülebilir.
Hafif sızlama, sıcak-soğuk hassasiyeti veya diş etlerinde hassasiyet bazı işlemler sonrasında geçici olarak ortaya çıkabilir. Şiddetli veya uzun süren ağrılarda kontrol muayenesi yapılması gerekir.
Diş eti tedavisi sonrasında ağız hijyeninin düzenli sürdürülmesi, tedavinin başarısı ve hastalığın tekrarını önlemek açısından önemlidir. Dişler nazikçe fırçalanmalı ve hekimin önerdiği diş arası temizleme yöntemleri uygulanmalıdır.
Diş eti tedavisi sonrasında iyileşme süresi uygulanan yönteme göre değişir. Profesyonel temizlik sonrasında diş eti şişliği ve kanama kısa sürede azalabilirken, cerrahi işlemlerde yumuşak dokuların iyileşmesi daha uzun sürebilir.
İyileşme döneminde diş etlerinin daha sıkı ve daha az ödemli hale gelmesi beklenebilir. Periodontal hastalık ileri düzeydeyse tedavi sonrasında düzenli bakım ve kontrol süreci uzun dönem devam eder.
Erken ve uygun şekilde uygulanan periodontal tedavi, hastalığın ilerlemesini kontrol altına alarak dişleri destekleyen dokuların korunmasına yardımcı olabilir. Ancak ileri doku kaybı bulunan vakalarda sonuç mevcut kemik ve diş desteğine göre değişir.
Plak ve iltihaba bağlı kanama, etkili temizlik ve düzenli ağız bakımı sonrasında genellikle azalır. Devam eden veya artan kanama tekrar değerlendirilmelidir.
İleri periodontal hastalıkta dişlerde önceden mevcut hareketlilik bulunabilir. Tedavi sonrasında diş taşı ve şişlik azaldığında bu durum daha fark edilir hale gelebilir; bu nedenle diş desteği ayrıca değerlendirilir.
Şişmiş diş eti dokusunun tedaviyle küçülmesi veya önceden mevcut çekilmenin görünür hale gelmesi nedeniyle dişler daha uzun görünebilir. Bu durum her hastada görülmez.
Periodontal hastalıkların kontrol altında tutulması için bazı kişilerde düzenli bakım ve profesyonel temizlik gerekebilir. Kontrol sıklığı hastalığın seviyesine ve kişisel risk faktörlerine göre belirlenir.
Diş eti hastalıklarının değerlendirilmesi diş hekimleri tarafından yapılır. İleri periodontal hastalıklarda periodontoloji alanında uzmanlaşmış diş hekimleri tedavi sürecini planlayabilir.